Lead nurturing w B2B to prowadzenie kontaktu z firmą, która pokazała zainteresowanie ofertą, ale nie jest jeszcze gotowa na rozmowę handlową. Polega na dostarczaniu treści dopasowanych do etapu decyzji i roli osoby w zespole zakupowym, aż pojawi się sygnał gotowości, po którym kontakt przejmuje handlowiec. Celem jest skrócenie drogi do zakupu, nie dodatkowa liczba wiadomości.
Czym jest lead nurturing w B2B
Lead nurturing to uporządkowany proces utrzymywania relacji z potencjalnym klientem między pierwszym kontaktem a decyzją o rozmowie ofertowej. W firmach B2B decyzja zapada zwykle w kilku osobach, często po wielu tygodniach lub miesiącach, a część osób, które pobrały materiał albo zapisały się na webinar, może w danym momencie nie mieć budżetu, uprawnień ani pilnej potrzeby. Bez nurturingu taki kontakt może trafić do handlowca zbyt wcześnie, a także zostać w bazie bez żadnego dalszego kontaktu.
Z tego powodu nurturing różni się od sprzedaży i od samego pozyskiwania kontaktów. Pozyskiwanie kontaktów opisuje poradnik o tym, czym jest lead generation w B2B. Sprzedaż zaczyna się w chwili, gdy po stronie klienta pojawia się potrzeba i gotowość do rozmowy. Nurturing zajmuje miejsce pomiędzy nimi: utrzymuje kontakt, wyjaśnia odbiorcom problem, który firma rozwiązuje, i zbiera sygnały, po których można poznać, że czas na rozmowę.
Nurturing, marketing automation i lejek
Nurturing nie wymaga oprogramowania: można go prowadzić ręcznie, przez osobiste wiadomości handlowca, a marketing automation pozwala część czynności wykonywać według reguł. O tym, co i kiedy wysłać, decyduje zaplanowana ścieżka treści, a nie samo narzędzie. Firma, która uruchomi system bez takiej ścieżki, dostanie szybszą wysyłkę tych samych niedopasowanych wiadomości. Lejek sprzedażowy jest natomiast mapą etapów, na której nurturing działa głównie w jego środkowej części, czyli tam, gdzie potencjalny klient porównuje rozwiązania.
Kiedy lead trafia do nurturingu
Do nurturingu trafia kontakt, który spełnia 2 warunki jednocześnie: pasuje do firm, które chcecie obsługiwać, i nie spełnia jeszcze kryteriów gotowości do rozmowy handlowej. Pierwszy warunek wynika z profilu idealnego klienta, drugi z przyjętej w firmie definicji kontaktu gotowego dla sprzedaży. Jeżeli firma nie ma takiej definicji, nurturing zaczyna się od jej spisania, bo bez niej nie wiadomo, kiedy kontakt przekazać. Jeśli kontakty pozyskujesz przez prospecting B2B, przed rozpoczęciem nurturingu sprawdź ich dopasowanie i ustal warunki przekazania do sprzedaży.
W praktyce do nurturingu trafiają zwykle te grupy kontaktów (podział przyjęty w tym artykule, do dostosowania do własnej firmy):
- Nowe zapisy po pobraniu materiału, zapisie na newsletter albo webinar, bez żadnej deklaracji zakupowej.
- Zapytania odłożone, w których rozmowa ze sprzedażą pokazała brak budżetu, terminu albo osoby decyzyjnej, ale firma pasuje do waszej grupy docelowej.
- Szanse przegrane lub zawieszone, gdy powód przegranej był czasowy, na przykład trwająca umowa z poprzednim dostawcą.
- Osoby z kont ABM, które nie odpowiedziały jeszcze na kontakt, a konto pozostaje na liście docelowej.
Kontakt nie trafia do nurturingu, gdy zadał konkretne pytanie ofertowe albo poprosił o wycenę. Wtedy czeka na odpowiedź handlowca, a nie na kolejną wiadomość z automatu. Gotowość można oceniać metodami kwalifikacji, takimi jak BANT, ANUM albo MEDDIC, a punktowanie zaangażowania (lead scoring) może pomóc w wyborze momentu przekazania; szczegóły opisuje poradnik o tym, jak ustalić punktację MQL i SQL. Sama liczba punktów nie zastępuje jednak rozmowy z przedstawicielem firmy.
Treści na etapach decyzji
Treść w nurturingu dobiera się do pytania, które kontakt zadaje sobie na danym etapie. Poniższy podział na 3 etapy jest przyjęty w tym artykule jako punkt wyjścia; firmy z długim cyklem sprzedaży lub rozbudowanym komitetem zakupowym mogą dodać kolejne.

| Etap decyzji | Pytanie kontaktu | Przykładowe treści | Sygnał do przejścia dalej |
|---|---|---|---|
| Rozpoznanie problemu | Czy to, co obserwujemy, jest realnym kłopotem? | Artykuł eksperta, raport branżowy, lista kontrolna, nagranie webinaru | Powrót na stronę, pobranie drugiego materiału, odpowiedź na wiadomość (otwarcia wiadomości są wyłącznie pomocnicze) |
| Porównanie rozwiązań | Jakie są sposoby rozwiązania i czym się różnią? | Poradnik porównawczy, opis metody pracy, kalkulator, studium przypadku bez danych klienta | Wejście na stronę oferty, strona cennika lub procesu współpracy, odpowiedź na wiadomość |
| Wybór dostawcy | Czy ta firma da sobie radę z naszym przypadkiem? | Referencje, opis przebiegu współpracy, pytania i odpowiedzi przed zakupem, zaproszenie na rozmowę | Prośba o rozmowę, pytanie o zakres lub termin |
Treści dla różnych osób w zespole zakupowym
W B2B ten sam etap wygląda inaczej dla zarządu, dla dyrektora działu i dla użytkownika rozwiązania. Zarząd szuka odpowiedzi na pytanie o wynik finansowy i ryzyko, dyrektor działu o wpływ na pracę zespołu i wdrożenie, a użytkownik o wygodę codziennej obsługi. Jeżeli w bazie znajduje się kilka osób z jednej firmy, warto rozważyć dla nich różne ścieżki, a handlowiec powinien widzieć ich wszystkie obok siebie na koncie klienta w CRM.
Zasady przygotowania treści
- 1 wiadomość, 1 myśl i 1 wyraźne działanie, które czytelnik może wykonać.
- Wartość przed ofertą: w pierwszych wiadomościach firma pokazuje, że rozumie problem, a nie że ma produkt.
- Język branży odbiorcy: przykłady z produkcji, dystrybucji albo usług, w zależności od segmentu.
- Wiarygodność: tezy poparte danymi z własnej firmy lub źródeł zewnętrznych, które można sprawdzić, z podaniem kraju i roku badania.
Sekwencje e-mail i retargeting
2 popularne kanały nurturingu to sekwencje e-mail i reklamy kierowane do osób, które odwiedziły stronę (retargeting). Oba wymagają podstawy prawnej, którą trzeba ustalić przed uruchomieniem kampanii, a nie po niej. Poniższy opis ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną; wątpliwości warto skonsultować z prawnikiem.
Sekwencje e-mail
Sekwencja to ciąg wiadomości wysyłanych w ustalonych odstępach, z regułami przerwania i rozgałęzienia. Wiadomości o charakterze handlowym wymagają uprzedniej zgody odbiorcy na marketing bezpośredni. Zgodnie z art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej (PKE) zakaz używania telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących do celów marketingu bezpośredniego dotyczy sytuacji, gdy odbiorca nie wyraził uprzednio zgody. Dotyczy to także adresów służbowych i kontaktów pozyskanych w mediach społecznościowych. Przyjęcie zaproszenia na LinkedInie, obecność na webinarze, rozmowa z handlowcem czy wcześniejszy zakup same w sobie takiej zgody nie zastępują.
Zgoda na wiadomości handlowe to jedna sprawa, a podstawa przetwarzania danych osobowych w rozumieniu RODO to druga. Podstawę z art. 6 RODO ustala się osobno, a obowiązek informacyjny z art. 13 i 14 jej nie zastępuje. Jeżeli wysyłkę prowadzi zewnętrzny dostawca w imieniu firmy, potrzebna jest umowa lub inny instrument prawny z art. 28 RODO. Zasady legalnego kontaktu z firmami opisaliśmy szczegółowo w artykule o tym, jak legalnie prowadzić działania prospectingowe w B2B.
Przykładowy szkielet sekwencji dla kontaktu, który pobrał materiał, może wyglądać następująco (rytm jest propozycją do przetestowania, nie normą):
- Dzień 0: dostarczenie obiecanego materiału i 1 pytanie o kontekst, w jakim kontakt go potrzebuje.
- Dzień 3-4: krótki artykuł rozwijający 1 wątek z materiału.
- Dzień 8-10: opis typowego błędu w branży odbiorcy i sposobu jego uniknięcia.
- Dzień 14-18: przykład rozwiązania, bez danych identyfikujących klienta, i zaproszenie do odpowiedzi.
- Dzień 25-30: zapytanie, czy tematyka jest nadal aktualna, z zaproszeniem do odpowiedzi; kto odpowie lub zgłosi potrzebę, opuszcza sekwencję i trafia do handlowca.
Sekwencja kończy się natychmiast, gdy kontakt odpowie, umówi rozmowę albo wypisze się z listy, a osoba, która odpowiedziała, przechodzi do osobnej ścieżki prowadzonej przez handlowca. Wypisanie musi być proste i honorowane bez zwłoki. Osoba, która odpowiedziała, dostaje odpowiedź od człowieka, a nie kolejny krok automatu. Zasady prowadzenia kolejnych kontaktów po pierwszej rozmowie omawia poradnik o tym, czym jest follow up i jak go prowadzić.
Retargeting
Retargeting wyświetla reklamy osobom, które wcześniej odwiedziły stronę, otworzyły wiadomość lub obejrzały film. W nurturingu pełni rolę przypomnienia między wiadomościami e-mail, zwłaszcza dla tych osób, które nie otwierają poczty. Technicznie opiera się na pikselach, plikach cookie i podobnych mechanizmach zapisu lub odczytu informacji na urządzeniu użytkownika. Takie działania podlegają art. 399 PKE: wymagają uprzedniej informacji i zgody użytkownika, z wyjątkami dotyczącymi zapisu lub odczytu koniecznego do transmisji albo do dostarczenia usługi żądanej przez użytkownika. Dotyczy to także mechanizmów innych niż pliki cookie. Do tego dochodzą zasady platform reklamowych, które określają, jakie listy odbiorców wolno do nich przesyłać.
W B2B odbiorców retargetingu można ograniczyć do konkretnych segmentów, na przykład osób, które odwiedziły stronę oferty po otrzymaniu wiadomości. To odrębna sprawa niż kierowanie reklam do wybranych firm z listy ABM: obecność firmy na liście nie oznacza wcześniejszej interakcji ze stroną, więc nie jest to ponowne dotarcie do znanych odbiorców i wymaga własnej oceny podstawy prawnej. Przy ograniczeniu do osób z wcześniejszym kontaktem budżet reklamowy trafia do ludzi z udokumentowanym zainteresowaniem, a komunikat zmienia się wraz z etapem: inny dla osoby, która czytała artykuł, inny dla tej, która oglądała opis metody pracy. Częstotliwość wyświetleń trzeba ograniczyć, bo zbyt intensywne przypominanie może obniżać zaufanie.
Rola handlowca w nurturingu
Nurturing nie zastępuje handlowca, tylko porządkuje jego pracę. W proponowanym podziale pracy dział marketingu prowadzi masową część kontaktu, a handlowiec przejmuje te osoby, u których pojawiły się sygnały gotowości, i tych, których wartość uzasadnia indywidualny kontakt od początku. Problemem może być przekazanie bez kontekstu: handlowiec dzwoni do osoby, nie wiedząc, jakie materiały czytała i o co pytała.
Aby przekazanie działało, firma potrzebuje 3 uzgodnień między marketingiem a sprzedażą:
- Definicji gotowości: jakie zdarzenia lub informacje uprawniają do przekazania kontaktu i w jakim czasie handlowiec ma zareagować.
- Kontekstu w CRM: historia kontaktu z treściami, odpowiedzi na wiadomości i dane firmy widoczne na jednej karcie.
- Informacji zwrotnej: handlowiec oznacza, czy przekazany kontakt był trafny, a jeśli nie, z jakiego powodu; ta informacja wraca do zasad kwalifikacji.
Handlowiec może też uczestniczyć w nurturingu aktywnie, na przykład wysyłając osobistą wiadomość do kontaktu z konta strategicznego w chwili, gdy ten wrócił na stronę oferty. W takim przypadku kontakt jest osobisty, a nie masowy, i podlega ocenie w świetle zasad o marketingu bezpośrednim opisanych wyżej. Szanse przegrane z powodów czasowych dobrze jest wpisać do nurturingu z notatką o powodzie przegranej i terminem, po którym warto wrócić do rozmowy. Gdy kontakt dojrzeje do oferty, handlowiec powinien wiedzieć, jak napisać ofertę handlową, która wraca do problemu opisanego w materiałach, które ta osoba czytała.
Jak to robimy w JAAQOB
W kampaniach Account-Based Marketing (ABM) JAAQOB łączy działania marketingu i sprzedaży, kierowane do wybranej listy firm i osób decydujących w nich o zakupie. Usługa obejmuje strategię, zaplanowanie i prowadzenie działań, na przykład na LinkedInie, i startuje od 10 000 zł netto miesięcznie, a budżet reklamowy rozliczany jest osobno. Umowa jest zawierana na czas nieokreślony z jednomiesięcznym okresem wypowiedzenia, więc pierwsze miesiące można potraktować jako pilotaż. Możesz też umówić bezpłatną konsultację ekspercką.
Jak mierzyć efekty nurturingu
Skuteczność nurturingu ocenia się po skutkach dla sprzedaży, a nie po aktywności w skrzynce. Otwarcia wiadomości i kliknięcia są wskaźnikami pomocniczymi: mogą się zmieniać wskutek zmian po stronie programów pocztowych i bez wpływu na wynik. Miarą są liczby z CRM lub innego systemu sprzedażowego, który zawiera dane o kwalifikacji, ofertach i wygranych. Sam system CRM niczego nie mierzy, jeśli nikt nie uzupełnia w nim statusów i powodów przegranych.
4 wskaźniki podstawowe
- Odsetek kontaktów, które stały się SQL, czyli uznanych przez sprzedaż za gotowe do rozmowy ofertowej, w określonym czasie od wejścia do nurturingu.
- Odsetek wygranych wśród szans powstałych z nurturingu, obliczany na tej samej grupie kontaktów. Przyjmujemy, że 1 SQL oznacza 1 odrębną szansę, a kontakty z tej samej firmy łączymy w 1 szansę.
- Długość cyklu sprzedaży od pierwszego kontaktu do podpisania umowy, porównywana z szansami spoza nurturingu.
- Wartość wygranych umów w danym okresie, z zastrzeżeniem, że wartość umów nie jest przychodem okresu.
Kohorty zamiast jednej średniej
Konwersję licz na kohortach, czyli grupach kontaktów, które weszły do nurturingu w tym samym miesiącu. Licznik i mianownik muszą pochodzić z tej samej grupy: do odsetka SQL wolno wziąć tylko kontakty, które w danym oknie czasowym mogły się nim stać. Zestawienie wygranych z całego kwartału z liczbą nowych kontaktów z tego samego kwartału zawyża lub zaniża wynik, bo wygrane pochodzą z kontaktów sprzed miesięcy.
Przykład z założonymi liczbami (nie są to dane rynkowe ani wyniki JAAQOB): kohorta kwietnia liczy 200 kontaktów w nurturingu. Po 6 miesiącach 40 z nich stało się SQL, co daje 20% kohorty (40 podzielone przez 200). Z tych 40 SQL, czyli 40 odrębnych szans (kontakty z tej samej firmy policzone jako 1), 8 zakończyło się wygraną, czyli 20% szans (8 podzielone przez 40) i 4% całej kohorty (8 podzielone przez 200). Dla porównywalności te same wskaźniki liczy się dla kohorty kontaktów, które nie były w nurturingu, w tym samym okresie i tego samego segmentu.
Jak ocenić wynik
- Porównuj podobne okresy i segmenty; w B2B sezonowość i wielkość kont potrafią zmienić wynik bardziej niż same treści.
- Zapisuj powody wypadnięcia kontaktów z nurturingu: wypisanie, brak odpowiedzi, brak budżetu, wybór innego dostawcy.
- Zmieniaj 1 rzecz naraz (temat, treść, rytm) i oceniaj zmianę na liczbie SQL, nie na liczbie otwarć.
- Rozdziel pomiar analityczny od zgód: narzędzia zapisujące lub odczytujące informacje na urządzeniu użytkownika wymagają zgody według art. 399 PKE, a część odbiorców ich nie wyrazi, więc dane będą niepełne.
Błędy w lead nurturingu
- Brak definicji przekazania, przez co kontakty zostają w automacie za długo albo trafiają do sprzedaży za wcześnie.
- 1 ścieżka dla wszystkich, bez rozróżnienia segmentów, ról i etapów.
- Treści o firmie zamiast o problemie klienta, co zniechęca odbiorców, którzy dopiero rozpoznają potrzebę.
- Brak opieki nad bazą: nieaktualne adresy i osoby, które zmieniły stanowisko, obniżają jakość wysyłek.
- Pomiar na otwarciach zamiast na SQL i wygranych.
- Pomijanie podstaw prawnych wysyłki i retargetingu.
Najczęstsze pytania o lead nurturing
Co to jest lead nurturing?
Lead nurturing to prowadzenie kontaktu z potencjalnym klientem, który nie jest jeszcze gotowy do zakupu. Firma dostarcza mu treści dopasowane do etapu decyzji, a gdy pojawia się sygnał gotowości, przekazuje go handlowcowi. Proces łączy działania marketingu i sprzedaży.
Ile trwa lead nurturing w B2B?
Nie ma jednej wartości, bo czas zależy od długości cyklu sprzedaży w danej firmie. Przy złożonych usługach i produktach może to być kilka tygodni lub kilka miesięcy. Długość najlepiej ustalić na własnych danych z CRM, porównując czas od pierwszego kontaktu do SQL.
Czy do lead nurturingu wystarczy newsletter?
Nie. Newsletter to jeden z kanałów, a nurturing wymaga ścieżek dopasowanych do segmentu i etapu oraz zasad przekazania kontaktu do sprzedaży. Sam cykliczny biuletyn dla całej bazy nie pokazuje, które osoby są bliżej decyzji.
Czy do nurturingu e-mailowego potrzebna jest zgoda?
Tak, gdy wiadomości mają charakter marketingu bezpośredniego. Art. 398 PKE wymaga uprzedniej zgody odbiorcy, także w przypadku adresów służbowych. Przyjęcie zaproszenia w mediach społecznościowych, udział w webinarze czy wcześniejszy zakup zgody nie zastępują. Podstawę przetwarzania danych według RODO ustala się osobno.
Czy retargeting wymaga zgody użytkownika?
Tak, gdy mechanizm zapisuje lub odczytuje dane z urządzenia. Piksele reklamowe i podobne mechanizmy zapisują lub odczytują informacje na urządzeniu użytkownika, więc według art. 399 PKE potrzebna jest uprzednia informacja i zgoda. Wyjątki dotyczą zapisu lub odczytu koniecznego do transmisji albo do dostarczenia usługi żądanej przez użytkownika.
Jak mierzyć skuteczność lead nurturingu?
Mierz odsetek kontaktów, które stały się SQL, odsetek wygranych wśród tych szans, długość cyklu i wartość wygranych umów. Wszystkie wskaźniki licz na kohortach, czyli grupach kontaktów z tego samego okresu, i porównuj z grupą spoza nurturingu.